Con Thuốc Việt Nam

Discussion in 'Con Thuốc Việt Nam' started by LOBBY.VN, Jan 7, 2016.

  1. LOBBY.VN

    LOBBY.VN Administrator

    Joined:
    Jan 3, 2010
    Messages:
    7,291
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Gender:
    Male
    Location:
    Hà Nội - Việt Nam
    Home Page:
    Giấc mơ trà hoa vàng của cô chủ 8x Lê Anna

    “Nếu có nhà đầu tư, có doanh nghiệp cùng đi, trà hoa vàng sẽ tới mọi người bằng máy bay, còn không tôi sẽ đi xe máy, thậm chí là xe đạp để thực hiện ước mơ của mình”, Lê Anna, Giám đốc Công ty TNHH Kim Hoa Trà chia sẻ về Dự án Phát triển vùng nguyên liệu trà hoa vàng trên cao nguyên Đà Lạt (Lâm Đồng)

    Những ngày đầu tháng 1/2016, Anna tất bật với các lịch hẹn được chốt từ cuối năm ngoái. Nhóm của cô chuẩn bị đón 2 đoàn doanh nghiệp từ Nhật vào tháng 1 này, một doanh nghiệp từ Mỹ sẽ đến vào giữa tháng 2, cùng với các kế hoạch làm việc với các nhà đầu tư trong nước. Mối quan tâm của họ đang đổ dồn vào vườn cây giống và cây nguyên liệu 7 ha, với 27 giống trà hoa vàng của Việt Nam đã được xác định danh tính loài

    Đây không phải là lần đầu Anna tiếp các đoàn doanh nghiệp như vậy. Trong danh sách những người đang sở hữu giống trà hoa vàng trên thế giới, vốn đã không nhiều, tập trung chủ yếu ở miền Nam Trung Quốc và Việt Nam, có tên Lê Anna. Nhưng như Anna chia sẻ, cô muốn nhiều người biết đến vườn ươm đã có 50.000 cây con, đặc biệt là loài trà thạch châu hoa vàng - loài cây hoang dại ở vùng Tây Nguyên, lần đầu được phân tích thành phần hóa học và trồng thành công tại đây

    [​IMG]
    Giám đốc Công ty TNHH Kim Hoa Trà Lê Anna​

    Anna tính toán, nếu đưa vào sản xuất đại trà, loại cây này sẽ có lợi thế lớn vì có thể trở thành loại cây phủ xanh đất trống đồi trọc, thuận tiện cho việc phát triển vùng nguyên liệu với chi phí rẻ, mở ra một hướng phát triển mới cho người dân trong vùng. Người nông dân chỉ vất vả 3 năm đầu, sau đó vườn cây bắt đầu cho thu hoạch. Đứng ở góc độ dược liệu, đây là giống trà hoa vàng có tỷ lệ dược chất có ích cao nhất, theo các phân tích của Anna và nhóm của cô

    “Mọi việc đang mới bắt đầu”, nữ doanh nhân 8x của thương hiệu Kim Hoa Trà tỏ ra khá dè dặt. Theo Anna, mục tiêu chính của cô là chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xác định rõ thời điểm thu hái trà giàu hoạt chất, sau đó mới đưa vào sản xuất đại trà và thương mại hóa, chứ không muốn làm giàu cho riêng mình từ cây trà

    “Nếu có các nhà đầu tư, giấc mơ của tôi sẽ được đi máy bay, còn không, tôi vẫn sẽ làm, chắc là sẽ chậm hơn, nhưng không đi thì sẽ không thể đến đích được. Làm việc với người nông dân, trở thành người nông dân, tôi đã học được cách sống đơn giản khi suy nghĩ, tiết kiệm tiền khi chi tiêu, cố gắng đạt mục đích”, Anna lý giải sự dè dặt của mình

    Vốn được đào tạo chuyên ngành về tài chính ngân hàng, là nhà đầu tư chứng khoán không đến nỗi tồi, nên Anna không phải là kẻ ngoại đạo trong các hoạt động đầu tư. Tuy nhiên, với trà hoa vàng, cô có chủ thuyết khác. Đó là chỉ thương mại hóa khi chắc chắn người nông dân thực sự được lợi từ việc gây dựng vùng nguyên liệu, doanh nghiệp phải đảm bảo kiểm soát được hệ thống sản xuất theo đúng tiêu chuẩn vụ mùa. Chính vì vậy, các bước thương mại hóa của Anna với sản phẩm trà hoa vàng đều rất thận trọng

    Số giống trà cô giâm hom từ các cây mẹ trong các khu rừng ở miền núi phía Bắc, đặc biệt là Châu Quế Hạ (Yên Bái), đã trưởng thành, sẵn nguồn gen để có thể tạo vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất đại trà. Quy trình nhân giống, chăm sóc cây cũng đã được hoàn tất, sẵn sàng chuyển giao. Anna không kêu gọi đầu tư toàn bộ giai đoạn này vì quan điểm của cô là “bằng tình yêu và niềm tin thì không thể kêu gọi vốn đầu tư được”

    Vào thời điểm này, Anna đang cho tiến hành sản xuất thử sản phẩm với quy mô nhỏ, với các sản phẩm handmade, bước tiếp theo là mở các phòng trà nhỏ để giới thiệu sản phẩm mà cô đã cho kiểm nghiệm chất lượng kỹ lưỡng. “Bản thân tôi và những người thân cũng đã dùng và cảm nhận được tác dụng của nó. Nên nếu chỉ dừng lại ở sản phẩm handmade và phòng trà thì các tác dụng đó không thể đến với số đông”, Anna tâm sự

    Hơn thế, hình dung từ nhu cầu thị trường, thì cả Trung Quốc và Nhật Bản với truyền thống sử dụng trà hoa vàng đã nhiều năm, đều sẽ là những khách hàng lớn về các sản phẩm từ trà hoa vàng. Đó là chưa kể thị trường dược liệu

    Mặc dù vậy, đúng như Anna thừa nhận, mong ước này đang quá sức với cô, vì suốt 3 năm 10 tháng qua kể từ ngày bắt tay thực hiện dự án trà hoa vàng, cô toàn... ký chi. Chi tiền đi theo những người chuyên cung cấp giống cây trà hoa vàng tự nhiên cho thương lái đưa sang Trung Quốc, tìm được tận gốc vùng rừng có cây trà hoa vàng để nghiên cứu điều kiện sống, chi cho những thí nghiệm và xây dựng để có một vùng cây giống như hôm nay

    Anna tính, từ khi đam mê với trà hoa vàng, cô chi cũng tới quá chục tỷ đồng. Phải tính cả việc Anna bỏ các công việc “ra tiền” khác để trở thành giám đốc chuyên... ký chi của Kim Hoa Trà, mới thấy hết tình yêu của giám đốc 8x dành cho ý tưởng “bảo tồn cây trà hoa vàng và mong ước về với người dân, làm thay đổi cuộc sống của họ”. Khả năng tới đây, cô sẽ phải tiếp tục ký chi khi công việc tiếp theo cần phải hoàn thiện sẽ là quy trình sản xuất và các bộ tiêu chuẩn để đảm bảo sản xuất sạch và xanh, phục vụ xuất khẩu để hoàn thiện trọn gói dự án của mình

    “Tôi đã dự nhiều hội nghị quốc tế trà hoa vàng, nên cũng mong có hiệp hội những người làm trà hoa vàng ở Việt Nam để giúp đỡ, bảo vệ nhau. Mong rất nhiều, nhưng tôi không muốn vội vàng để phạm sai lầm”, nữ giám đốc của Công ty Kim Hoa Trà thẳng thắn

    Khánh An
     
  2. LOBBY.VN

    LOBBY.VN Administrator

    Joined:
    Jan 3, 2010
    Messages:
    7,291
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Gender:
    Male
    Location:
    Hà Nội - Việt Nam
    Home Page:
    Thị trường thuốc Đông dược phát triển mạnh


    [​IMG]
    Thị trường thuốc Đông dược vẫn duy trì được mức tăng trưởng khá ổn định 10-20% mỗi năm​

    - Nhiều doanh nghiệp trong ngành cho rằng thị trường thuốc đông dược đang có những bước phát triển mạnh và doanh số kinh doanh doanh của họ cũng tăng theo

    Bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Traphaco cho biết, doanh số năm 2011 của công ty đạt 1.000 tỉ đồng, tăng 22% so với năm 2010, và 70% trong mức doanh số này là thuốc đông dược

    “Ngày càng có nhiều người tiêu dùng tìm đến thuốc đông dược cho việc chữa trị bệnh của họ. Đây chính là tín hiệu tốt cho ngành đông dược phát triển trong thời gian tới”, bà Thuận nói

    Người tiêu dùng sử dụng phương pháp Đông y để hướng đến việc chữa trị bằng các sản phẩm tự nhiên và là một cách tiết kiệm chi phí so với Tây y. Riêng tại thị trường khu vực miền Bắc, Traphaco đã chiếm hơn 70% thị phần. Công ty hiện có 2 chi nhánh tại TPHCM và Đà Nẵng và 34 đại lý độc quyền

    Dù còn chiếm tỷ trọng nhỏ trong ngành dược, nhưng thị trường thuốc Đông dược vẫn duy trì được mức tăng trưởng khá ổn định từ 10% đến 20% mỗi năm, và nhiều doanh nghiệp sản xuất thuốc tân dược đã bắt đầu mở rộng đầu tư và chuyển sang sản xuất thêm thuốc đông dược như Dược Hậu Giang, Domesco... để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Một số doanh nghiệp đã đầu tư nhiều hơn vào vùng nguyên liệu để đón đầu thị trường thuốc đông dược đang phát triển

    Ông Phạm Văn Lực, Phó tổng giám đốc Công ty Đông Nam dược Bảo Long cho hay, công ty vừa đầu tư vùng nguyên liệu thảo dược ở tỉnh Lai Châu có diện tích 500 héc ta với tổng vốn đầu tư hơn 100 tỉ đồng. Dù đầu tư được vùng nguyên liệu, nhưng công ty vẫn chỉ chủ động được hơn 30% các vị thuốc, số còn lại phải nhập khẩu

    Theo đề án phát triển công nghiệp dược liệu được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2007, mục tiêu phấn đấu là số lượng thuốc đông dược sẽ chiếm khoảng 30% số thuốc trong nước vào năm 2015 và 40% vào năm 2020

    Tuy nhiên, do chưa có quy định về tiêu chuẩn chất lượng cho đông dược, trên thị trường xuất hiện các loại sản phẩm đông dược chất lượng khác nhau; từ loại đắt tiền được nhập khẩu từ Trung Quốc cho tới các sản phẩm rẻ tiền không rõ nguồn gốc hoặc từ các nhà sản xuất đông dược nhỏ lẻ

    Trần Sơn
     
  3. LOBBY.VN

    LOBBY.VN Administrator

    Joined:
    Jan 3, 2010
    Messages:
    7,291
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Gender:
    Male
    Location:
    Hà Nội - Việt Nam
    Home Page:
    Ông chủ CVI và tham vọng xuất khẩu thuốc hỗ trợ điều trị ung thư


    Phan Văn Hiệu, Chủ tịch HĐQT Công ty Dược phẩm CVI có thể tạo tiếng vang lớn khi kế hoạch xuất khẩu thuốc curmagold chiết xuất từ củ nghệ vàng có tác dụng hỗ trợ điều trị ung thư được thực hiện vào năm 2017. Curmagold được nhiều nước săn đón

    Phan Văn Hiệu đã có cuộc trò chuyện với phóng viên NDH về đam mê với dược liệu và câu chuyện xuất khẩu thuốc ra nước ngoài

    Được biết anh từng làm công ty nhập khẩu phân phối thuốc và thế mạnh là làm thị trường, tại sao anh lại chọn lối đi mới sử dụng công nghệ Nano để sản xuất ra loại thuốc quý từ nghệ ?

    Tôi làm trình dược viên từ năm thứ ba Đại học Dược Hà Nội. Ra trường tôi làm ở một công ty Dược của nước ngoài, khi trở thành best saler tôi nghỉ và mở công ty riêng chuyên đấu thầu thuốc vào các dự án, bệnh viện. Tôi có 12 năm thuần túy làm công việc nhập khẩu và phân phối thuốc, nhưng tôi nhận thấy ngành dược có nhiều thay đổi, sản phẩm thuốc nhập khẩu sẽ dần hạn chế hơn nên tôi tìm một hướng đi mới. Ở trường Đại học, tôi là sinh viên xuất sắc, tôi đam mê nghiên cứu khoa học, thầy cô cũng tạo điều kiện giữ tôi ở lại trường nhưng khi đó tôi không ở lại được vì lo cuộc sống trước

    Bây giờ sau hơn 10 năm đi làm kinh tế, tôi trở lại nghiên cứu ứng dụng khoa học vào cây thảo dược để đem lại hàm lượng giá trị cao, tôi bắt đầu với cây nghệ. Tôi cùng người bạn thành lập công ty dược phẩm CVI (viết tắt của từ kết nối Trí tuệ Việt). CVI có định hướng tìm hiểu nhu cầu của thị trường sau đó tìm ra sản phẩm có giá trị có thể đáp ứng nhu cầu rồi đặt hàng nhà khoa học nghiên cứu công nghệ sản xuất. CVI là nhà kết nối và phụ trách về đầu ra bao tiêu sản phẩm

    [​IMG]
    Phan Văn Hiệu (trái) và người đồng sáng lập CVI Nguyễn Trường Thành trong lần đi tìm dược liệu​

    Chúng tôi đã kết hợp với Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam ứng dụng công nghệ Nano đưa và sản xuất ra Nano curcumin, một thành phần hoạt tính có giá trị sinh học cao chiết học từ củ nghệ. Từ hợp chất Nano curcumin này có thể sản xuất ra nhiều dòng sản phẩm như làm đẹp, trị mụn, liền sẹo lành da, viêm loét dạ dày, hỗ trợ điều trị ung thư, giảm độc tố điều trị hóa xạ trị. Từ cây nghệ quen thuộc qua các bài thuốc dân gian đã được nâng tầm thành sản phẩm có giá trị qua ứng dụng công nghệ Nano

    Chất curcumin không tan trong nước, về dược học thì cơ thể sẽ không có khả năng tiếp thu chất không tan nên ứng dụng công nghệ nano chế biến ra hoạt chất nano curcumin tan trong nước đạt tiêu chuẩn quốc tế với nhiều công dụng đã gây được tiếng vang lớn trong ngành dược trong và ngoài nước

    CVI đã đưa được bao nhiêu sản phẩm có hoạt chất Nano curcumin ra thị trường rồi thưa anh, phản hồi của thị trường thế nào ?

    Thành công nhất của CVI là đưa ra được sản phẩm Curmagol, hỗ trợ điều trị ung thư, giảm tác dụng phụ của xạ trị, hóa trị, tăng sức đề kháng cho người bệnh. Sản phẩm đánh dấu thương hiệu mạnh của CVI nói riêng và ngành dược nói chung

    Ngay khi ra đời, sản phẩm này được các nhà khoa học bình chọn là sự kiện khoa học công nghệ năm 2013 và được Viện Hàn lâm khoa học công nghệ chọn là sản phẩm tiêu biểu của năm 2014. Chỉ riêng sản phẩm này đã đem về cho công ty doanh thu khoảng hơn 100 tỷ đồng/năm, đồng thời đem lại nhiều giá trị lớn như người nông dân vùng nguyên liệu trồng nghệ được hưởng lợi từ nguồn thu tốt hơn

    Một tấn nghệ cho đươc 30 kg curcumin, một năm chúng tôi cần khoảng 300-500 tấn nghệ tươi, tương đương khoảng vài chục ha trồng nghệ đem lại đầu vào và sự ổn định cho vài trăm hộ trồng nghệ. Trung bình một năm chúng tôi cho ra 500 hộp thuốc thành phẩm, tương đương với khoảng 20 triệu viên thuốc

    Về phản hồi của thị trường, chúng tôi thấy tốt, sản phẩm đang là bạn đồng hành, cứu cánh của bệnh nhân ung thư, nhiều nghệ sỹ nổi tiếng sử dụng như Hán Văn Tình, cô gái Hướng Dương…Việt kiều ở các nước cũng đặt mua sản phẩm của chúng tôi qua đường xách tay

    Quy mô của CVI hiện thế nào ? Anh có định mở rộng quy mô để hướng đến xuất khẩu không ?

    Quy mô của CVI có hơn 200 nhân viên và có mặt ở cả Bắc, Nam, hệ thống phân phối có mặt ở 63 tỉnh thành, có hàng chục nghìn nhà thuốc là khách hàng thường xuyên đồng thời có hệ thống kiểm tra dữ liệu, lưu thông tin phản hồi của khách hàng

    Kể từ khi công bố công nghệ sản xuất Nano curcumin từ nghệ chúng tôi nhận được nhiều lời mời hợp tác của các khách hàng đến từ nhiều quốc gia như Pháp, Indonesia, Pakistan, Đan Mạch…Hầu hết họ muốn mình là đối tác gia công cho họ và sản phẩm xuất khẩu mang thương hiệu họ. Đối tác Indonesia đồng ý mua sản phẩm mang thương hiệu CVI nhưng CVI chưa đủ tự tin để xuất khẩu bởi vậy tất cả đang dừng ở tiếp xúc

    Trên thế giới, Ấn Độ là cường quốc xuất khẩu nghệ hàng đầu gồm nghệ tươi, nghệ khô, tinh bột nghệ, bột cà ri…trong khi nghệ Việt Nam hơn nghệ của Ấn Độ về hàm lượng curcumin và thơm hơn, nhiều tinh dầu hơn. Việt Nam lại nằm trong số ít nước sản xuất được Nano Curcumin nên chúng tôi rất hy vọng Việt Nam sớm có cơ hội xuất khẩu nghệ

    Nhưng nếu đi ra thị trường, tôi muốn đi bằng đôi chân của mình sản phẩm mang thương hiệu CVI, thương hiệu made in Vietnam chứ không phải là gia công. Vấn đề không phải là bán được bao nhiêu sản phẩm mà là bán sản phẩm đánh dấu sự trưởng thành của doanh nghiệp dược Việt Nam trên thị trường quốc tế. Hiện không có nhiều nước làm được sản phẩm nano curcumin đạt tiêu chuẩn Mỹ như sản phẩm của CVI

    Chúng tôi xác định đi chậm hơn và vững trên sân nhà, khi có điều kiện hội nhập sẽ ra thị trường quốc tế. Tiêu chuẩn kỹ thuật CVI không ngại nhưng để vào thị trường các nước, mình cần chứng minh ở thị trường đó, chi phí làm thị trường và bảo hộ thị trường đang quá tầm đối với chúng tôi

    Liệu 3 năm nữa CVI có bước ra khỏi biên giới Việt Nam không thưa anh ?

    3 năm là quãng đường quá dài, chúng tôi hy vọng năm 2017 có thể đủ sức để đi ra thị trường nước ngoài. Năm 2015 chúng tôi dã đi thăm nhiều hội chợ ở Dubai về nông sản thực phẩm hữu cơ, chúng tôi thấy các sản phẩm mà Ấn Độ bán cũng rất bình thường gồm tinh bột nghệ, bột cà ri, nghệ khô, các sản phẩm nghệ khô, nghệ tươi…

    CVI hy vọng sản phẩm sẽ thâm nhập các thị trường khó tính như Bắc Âu. Hiện có công ty tại Canada đặt vấn đề mua sản phẩm của CVI để bán cho cộng đồng người Việt tại Canada, đối tác tại Đức đặt mua Curmagold để bán trong hệ thống siêu thị người Việt tại Đức

    Sắp tới chúng tôi sẽ mang sản phẩm từ nghệ sang bán tại hội chợ ở Dubai. Tôi nghĩ rằng cơ hội sản phẩm Việt Nam ra thế giới không quá khó chỉ có điều có dám làm và đủ tiềm lực để làm hay không? Doanh nghiệp Lào, Campuchia đi ra nước ngoài thành công, sao mình không đi. Việc của chung tôi là chuẩn bị đủ nguồn lực mạnh để bán thành phẩm chứ không bán sản phẩm thô

    Việt Nam hội nhập rộng rãi, sắp tới Hiệp định TPP, Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) đi vào có hiệu lực, doanh nghiệp dược như CVI nắm lấy cơ hội này thế nào, thưa anh ?

    Ngành dược hội nhập đem đến nhiều cơ hội, thách thức như hàng rào kỹ thuật được mở sớm nhưng chúng tôi nhận thấy thách thức nhiều hơn. Bởi chúng ta xuất phát là vùng trũng, tiêu chuẩn kỹ thuật chưa được chấp nhận ở các nước. Trong khi các nước vào Việt Nam dễ còn Việt Nam sang khác nước khó khăn bởi quy mô doanh nghiệp nhỏ, tiềm lực tài chính hạn chế và tiêu chuẩn kỹ thuật thấp.

    Tôi nghĩ cách chống lại bất lợi là phải xây dựng được thương hiệu sản phẩm bài bản. Doanh nghiệp nào sở hữu kênh phân phối tốt, marketing tốt, doanh nghiệp đó thành công đồng thời tìm đối tác để xuất khẩu. Thách thức đồng thời là cơ hội để tìm ra đối tác đưa sản phẩm của mình ra thế giới nhanh hơn. Việt Nam có thể trở thành cường quốc xuất khẩu nghệ, tỏi, dầu gấc với thế mạnh của mình, chỉ là có tự tin hay không

    Hơn 10 năm bước vào thương trường, điều khó khăn nhất đối với anh là gì ?

    Chính xác là tôi kinh doanh được 16 năm. Khó khăn nhất đối với tôi là nguồn lực hạn chế. Bên cạnh nguồn lực tài chính thì kinh doanh dược phẩm yêu cầu trình độ khoa học cao, điều này đòi hỏi phải tích lũy và rèn luyện

    Tôi có đam mê thực sự với cây dược liệu. Tuổi thơ tôi lớn lên bên những cánh đồng trồng dược liệu ở xã Dân Tiến- Khoái Châu- Hưng Yên, nơi người dân từ bao đời đã trồng những cây dược liệu quý xuất khẩu đi Đông Âu hay bán cho các nhà thuốc nam nên tình yêu và đam mê tìm hiểu các bài thuốc từ dược liệu đã ngấm vào trong tôi từ nhỏ

    Tôi khởi nghiệp trong ngành dược từ hai bàn tay trắng, vừa đi vừa mò mẫm, đi làm thuê kiếm tiền rồi mở doanh nghiệp với quy mô không phải lớn. Trong khi doanh nghiệp dược quy mô phải lớn để đầu tư vào vùng nguyên liệu, nhà máy sản xuất, hệ thống công nhan, tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về chất lượng…Tôi chọn thế mạnh phân phối, tìm đầu ra thị trường và ở vị trí kết nối các khâu trong một chu trình khép kín làm ra sản phẩm thay vì làm tất cả các khâu vì không đủ lực

    Mục tiêu trong năm 2016 của CVI là gì ?

    Tôi vẫn tiếp tục đi theo chiến lược ứng dụng khoa học công nghệ vào cây dược liệu để sản xuất ra sản phẩm có hàm lượng giá trị cao. Tôi vừa bảo vệ đề tài nghiên cứu về ứng dụng công nghệ với cây bakich tím ở Quảng Ninh. Nếu như cuối năm 2016 công trình khoa học được nghiệm thu, tôi hy vọng đầu năm 2017 sẽ có sản phẩm ra thị trường. Đó là các sản phẩm chống loãng xương, huyết áp, tiểu đường, chống mệt mỏi đươc làm từ cây bakich

    Chúng tôi đang muốn sớm đưa ra thị trường sản phẩm thải độc được kết hợp từ các hoạt chất có trong cây nghệ, cây bông cải xanh, cây gấc. Có thể dòng sản phẩm thải độc sẽ bùng nổ trên thị trường

    Hải Minh
     
  4. LOBBY.VN

    LOBBY.VN Administrator

    Joined:
    Jan 3, 2010
    Messages:
    7,291
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Gender:
    Male
    Location:
    Hà Nội - Việt Nam
    Home Page:
    Việt Nam qua mắt giáo sĩ phương Tây
    Lối chữa bệnh lạ lùng của người Trung Kỳ


    [​IMG]
    Tranh vẽ người Đàng Trong thế kỷ 18 ​

    Cristoforo Borri (1585 - 1632) là một cố đạo người Ý sang Trung kỳ vào khoảng 1618. Về Roma, năm 1631, ông cho xuất bản quyển sách in đầu tiên của châu Âu nói về Trung kỳ của VN

    Về các ông lương y và phép chữa bệnh, tôi phải nói rằng ở Trung kỳ có rất nhiều lương y người Bồ Đào Nha và bản xứ; thường có những bệnh rất lạ, không có thuốc chữa đối với y sĩ Âu châu, thì ở đây các ông lang đã biết rõ căn chứng rồi và chữa được rất dễ dàng. Đã nhiều lần các y sĩ Bồ Đào Nha đã bỏ mặc người bệnh rồi tưởng thế là đi đứt, thì khi với đến ông lang An Nam bệnh khỏi rất nhanh

    Những y sĩ bản xứ

    Phương pháp của các y sĩ An Nam là khi bước vào buồng con bệnh, họ đứng lại một lúc để cho hết sự xúc động trong khi đi đường. Đoạn họ bắt mạch rất chủ ý và cẩn thận; xong rồi họ nói rõ căn bệnh cho người ốm biết; nếu bệnh không còn chữa được, cứu được nữa thì họ nói thật; tôi không có thuốc để chữa, tỏ cho con bệnh rõ là không thể nào qua khỏi được; nếu họ đoán rằng nhờ thuốc họ mà người ốm lành mạnh được, họ sẽ bảo cho ta biết là họ có thuốc chữa ta và bao nhiêu lâu thì ta đi đứng được. Xong rồi thì họ tính tiền công, tùy theo bệnh nặng hay nhẹ

    Cũng có khi, họ làm giấy cam kết với gia chủ. Đoạn họ kê đơn và bốc thuốc lấy, không nhờ đến bọn chế thuốc, một là để giữ kín, hết sức kín các đơn thuốc của họ, hai là họ không dám tin và nhờ người khác bốc thuốc thay họ. Nếu đúng hạn khỏi, bệnh nhân phải giả công cho thầy; nếu không khỏi thì thầy uổng công và mất tiền thuốc

    Không như thuốc ta làm cho người uống ghê tởm, “bụng mềm và dãn ra”, thuốc nam dễ uống như nước cháo và rất bổ, uống vào không cần phải ăn cơm (?). Nên một ngày người ốm uống mấy lần như ta uống nước xuýt. Đã không trái với lẽ tự nhiên, thuốc lại còn bồi bổ những bộ phận trong người, làm tiêu các khí độc, mà không hành người ốm

    Vào chỗ này có một chuyện đáng kể: Một người Bồ Đào Nha ốm, nhờ các lương y Âu châu chữa mãi không khỏi; người ta đành bỏ mặc anh ta chết đấy không đến thăm nom nữa; sau vời một ông lang bản xứ đến; ông này cam đoan chữa khỏi cho anh ta trong một kỳ hạn nhất định, nhưng căn dặn anh ta là trong lúc để ông chữa, anh ta phải kiêng khem, sự đi lại với đàn bà cấm ngặt; nếu anh ta trái lời thì không có thuốc nào chữa nữa; phải cữ đàn bà mới sống được. Hai bên đồng ý làm giao kèo và ông lang nói chắc ba mươi ngày thì khỏi

    Bệnh nhân uống thuốc, vài ngày thấy khỏe khoắn và không còn sợ cái việc mà ông lang đã cấm ngặt anh ta. Chuyện đến đấy thì ông lang lại thăm anh ta, thấy mạch khác, bảo anh ta sửa soạn việc ma chay đi vì ông không còn hy vọng gì nữa và hết phương để cứu sống rồi; bảo anh ta đừng quên giả tiền công đã hẹn trong giao kèo vì anh ta chết không phải lỗi tự ông ta. Việc đem đến cửa quan, án ra bắt người bệnh cùng ông lang; và án tuyên rồi thì anh Bồ Đào Nha kia hấp hối

    Lá cỏ thần kỳ

    Người Trung kỳ còn biết chích huyết nữa; nhưng họ hà tiện máu người ốm hơn ta và họ không dùng những dao chích thông thường đâu: họ có những lông ngỗng trong có lắm “kim” bằng sứ rất sắc có cái to cái nhỏ, hình răng cưa

    Khi phải mở một ống hồi huyết quản nào, họ đặt lên trên ống ấy một chiếc lông ngỗng lớn vừa bằng bề ngang huyết quản, chiếc “kim” vào nông hay sâu đúng với ý muốn. Phải phục họ là sau khi lấy đủ máu rồi, họ chẳng cần đến băng bó, vải thấm và dây buộc gì cả, chỉ đem nước bọt nhấm đầu ngón tay cái rồi đem ấn lên chỗ lỗ thủng, họ làm cho thịt giở lại nguyên chỗ, máu ngừng chảy và vết thương chóng lành. Tôi cho vì họ dùng chiếc “kim” sứ có răng nên mạch máu chóng hàn miệng và đập được ngay

    Người Trung kỳ không thiếu những tay giải phẫu. Tôi chỉ muốn đem cách họ đã chữa tôi và một người bạn ra làm thí dụ

    Từ một chỗ rất cao, tôi bị ngã xuống, dạ dày đập vào một khối đá; tôi thổ huyết và ngực bị tổn thương. Uống thuốc tây chẳng đỡ chút nào. Lúc đó có một ông lang chuyên nghề giải phẫu đến cho tôi một ít cỏ, giống như cỏ mercuriale của ta (hỏa diễm thái), một phần ông ta đem giã và đắp lên dạ dày tôi; một phần đem sắc lấy nước cho tôi uống; và một phần bảo tôi ăn sống. Vài ngày sau, tôi hoàn toàn khỏi. Muốn tự thí nghiệm lấy, tôi bắt một con gà con đem bẻ chân nó gãy thành nhiều đoạn rồi đem cỏ ấy đắp lên những chỗ gãy vài bữa thì con gà nguyên lành

    Một thầy dòng bạn tôi bị bọ cạp đốt - nọc bọ cạp có thể làm chết người ở xứ này - cổ họng sưng bạnh ra và chúng tôi đã nghĩ đến phép sức dầu thánh cho thầy ta thì bỗng có một ông lang ngoại khoa đến, thổi một hồ cơm với nước lã thường. Xong rồi ông ta đặt nồi cơm xuống dưới hai chân thầy dòng, lấy chăn chùm kín thầy ta để hơi cơm và khói nóng không mất đi đâu được. Hơi bốc lên đến chỗ bị thương, thì thầy dòng thấy bớt đau, cổ hết sưng và người khỏe mạnh như không bao giờ bị bệnh cả

    Còn có nhiều việc tương tự như thế, nhưng thuốc dùng ngay tại xứ ấy công hiệu hơn là đem về đây. Riêng tôi, tôi đem về một thùng nhỏ đại hoàng (rhubarbe), lúc xuống tàu còn tốt vào bực nhất nhưng sau hai năm đi đường lúc về đến Âu châu thì đại hoàng biến thể đến nỗi tôi không nhận ra được nữa. Thế mới biết các dược thảo đem từ bên ấy về đây mất hết cả linh nghiệm

    Cristoforo Borri
    (Nguyễn Trọng Phấn dịch)
     

Share This Page