CỜ VÂY MUSK

[LOBBY.VN]

Khả năng khôn khéo về chính trị của Elon Musk​

Điều hành nhiều công ty kiếm tiền khắp thế giới, Musk thể hiện khả năng khéo léo ứng xử trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng

Tự cho mình là một người theo đuổi quyền tự do ngôn luận mạnh mẽ, tỷ phú Elon Musk luôn bạo dạn trong khi đối đầu với các chính trị gia Mỹ. Tuy nhiên, ông lại có cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn khi tiếp xúc các nhà lãnh đạo nước ngoài - những người đang nắm giữ quyền lực đối với mạng lưới kinh doanh toàn cầu của ông. Wall Street Journal gọi đó là "Học thuyết Musk"

Điều này thể hiện rõ trong tuần qua, đặc biệt trong cuộc phỏng vấn trực tiếp trên CNBC, khi Musk chọc ngoáy Tổng thống Joe Biden, chỉ trích Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và bênh vực các bài đăng gây tranh cãi trên mạng xã hội của ông. "Tôi sẽ nói những gì tôi muốn và nếu hậu quả của việc đó là mất tiền thì cũng được", Musk tuyên bố hôm 16/5

Nhưng cũng trong cuộc phỏng vấn, khi thảo luận về chủ đề Trung Quốc - nơi chiếm hơn 20% doanh số hàng năm của Tesla, Musk có thái độ khác. Ông ủng hộ quan điểm Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ chờ thống nhất. "Tôi chỉ đơn giản nói rằng đó là chính sách của họ. Và tôi nghĩ nên coi trọng lời nói của họ", ông đánh giá

Trước đó, hồi tháng 10/2022, Musk cũng nêu quan điểm tương tự trên Financial Times. Tuyên bố khi ấy đã nhanh chóng nhận được sự khen ngợi từ Đại sứ Trung Quốc lúc bấy giờ tại Mỹ Qin Gang, cho rằng đó là "lời kêu gọi hòa bình"

Elon Musk gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Điện Élysée vào 15/5​

WSJ đánh giá, Musk đang khéo léo điều chỉnh giữa tính cách thẳng thắn của mình và tính toán lạnh lùng của một CEO phương Tây trong một thế giới nơi các chính phủ có thể buộc ông phải khuất phục

Bradley Tusk, nhà đầu tư mạo hiểm và chiến lược gia chính trị từng là cố vấn cho Uber về các vấn đề pháp lý cho rằng Musk hiểu rõ ở Mỹ thì muốn nói gì cũng được nhưng ở những quốc gia khác, bên cạnh luật pháp còn những yếu tố phức tạp. Vì vậy, với tư cách là người đứng đầu Tesla, SpaceX và Twitter, Musk nằm ở trung tâm của những ảnh hưởng chính trị, chương trình nghị sự toàn cầu và rủi ro mà công ty có thể đối diện

Một số nhà phê bình cho rằng Musk sẽ điều chỉnh Twitter nương theo Trung Quốc vì Tesla phụ thuộc lớn vào thị trường này. Dù Trung Quốc đã cấm Twitter từ lâu, nhưng nước này vẫn tích cực sử dụng nó bên ngoài biên giới để gây ảnh hưởng

Những thay đổi của Musk tại Twitter đang được cho là mang lợi ích cho nước này, theo Fergus Ryan, nhà phân tích cấp cao tại Viện Chính sách Chiến lược Australia. Ví dụ, Twitter tháng trước đã bỏ dán nhãn phương tiện truyền thông trực thuộc nhà nước cho các đơn vị, bao gồm Xinhua

Ngoài Tesla hay Twitter, vai trò CEO của SpaceX cũng đòi hỏi Musk phải đối ngoại khôn khéo. Internet vệ tinh Starlink của công ty bắt đầu kinh doanh từ 2019 và hiện cung cấp dịch vụ tại hơn 50 quốc gia, bao gồm cả Ukraine - nơi chính phủ đang sử dụng để hỗ trợ cho cuộc chiến

Dù vậy, Musk cũng không muốn mất lòng Tổng thống Nga Putin. Từ trước khi mua Twitter, Musk nói rằng một số vùng phía đông của Ukraine thích Nga hơn. Phát ngôn khiến Washington chỉ trích là tỷ phú này thân với Moskva hơn bất chấp việc đang hỗ trợ Ukraine với Starlink. Trả lời lại, Musk cho biết chỉ nói chuyện với ông Putin một lần vào khoảng nửa đầu 2021 về chủ đề không gian

SpaceX cũng cung cấp dịch vụ không gian cho các quốc gia, chẳng hạn như thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ để phóng vệ tinh liên lạc Turksat 6A vào cuối năm nay. Các điều khoản của thỏa thuận không được tiết lộ nhưng giá tiêu chuẩn của một lần phóng Falcon 9 được công khai là 67 triệu USD

Đầu tháng này, Twitter cho biết đã hạn chế hiển thị một số nội dung ở Thổ Nhĩ Kỳ trước cuộc bầu cử tổng thống của nước này, nơi ông Erdoğan phải đối mặt với cuộc đua sít sao nhất của mình trong 20 năm. Đối mặt với sự chỉ trích của người dùng, Musk phản bác lại: "Lựa chọn là điều chỉnh toàn bộ Twitter hoặc hạn chế quyền truy cập vào một số tweet. Bạn muốn cái nào?", ông tuyên bố

Vào tháng 12, Elon Musk và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan được chụp ảnh bắt tay tại World Cup 2022 tại Qatar. Ông Erdoğan chỉ là một trong những nguyên thủ quốc gia mà Musk đã gặp trong những năm gần đây, bao gồm Tổng thống Indonesia Joko Widodo vào tháng 5/2022 và Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol tháng 4 năm nay

Khi cuộc tranh luận về thái độ của Musk tiếp tục xoay quanh Thổ Nhĩ Kỳ, ông đã bay tới Paris đầu tuần qua để gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Điện Élysée trong một chương trình mời gọi thu hút đầu tư nước ngoài vào Pháp

Ông đáp máy bay sau khi trải qua một cuối tuần với nhiệm vụ ngoại giao khác là lễ hội âm nhạc ở Cabo San Lucas, Mexico. Trong đoạn video được đăng tải trên mạng xã hội, người ta thấy Musk vui vẻ lạc quan, lắc lư theo điệu nhạc và chắp tay thành biểu tượng trái tim

 

[LOBBY.VN]

Elon Musk có thể đã dự cuộc điện đàm Trump - Zelensky​

Quan chức Ukraine nói Elon Musk đã ở cạnh Donald Trump khi ông điện đàm với Tổng thống Zelensky, động thái cho thấy sự thân cận giữa hai người

"Tôi xác nhận điều đó", một quan chức giấu tên tại Văn phòng Tổng thống Ukraine cho biết hôm 8/11 khi được hỏi về thông tin do trang Axios của Mỹ công bố, trong đó tiết lộ tỷ phú Elon Musk đã tham gia cuộc điện đàm giữa Tổng thống đắc cử Donald Trump và Tổng thống Volodymyr Zelensky trước đó hai ngày

Một nguồn tin cấp cao khác của Ukraine cho hay Musk đã ngồi cạnh ông Trump trong suốt cuộc gọi. "Musk không kết nối vào cuộc gọi, mà ông Trump đã trực tiếp đưa điện thoại cho ông ấy. Họ có mặt tại cùng địa điểm. Tổng thống Zelensky cảm ơn Elon Musk về Starlink, họ trao đổi ngắn gọn", nguồn tin nói thêm

Starlink là mạng lưới Internet vệ tinh do công ty SpaceX của Musk phát triển, được quân đội Ukraine sử dụng rộng rãi trong cuộc xung đột với Nga

"Cuộc đối thoại chính tất nhiên vẫn là với ông Trump. Hai bên không thực sự thảo luận về điều gì quan trọng, đó chỉ là cuộc nói chuyện xã giao", nguồn tin lưu ý

Ông Trump bắt tay với Elon Musk trong sự kiện vận động tranh cử ở Butler, Pennsylvania, hồi tháng 10​

Sự hiện diện của Musk trong một cuộc điện đàm chính thức cho thấy mối quan hệ thân cận giữa ông với Tổng thống đắc cử Donald Trump. Người giàu nhất thế giới đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch tranh cử của đảng Cộng hòa, chi hơn 110 triệu USD tài sản cá nhân để giúp ông Trump giành chiến thắng cuộc đua vào Nhà Trắng

Donald Trump cho biết ông có kế hoạch đưa Musk vào một số vai trò cố vấn trong chính phủ sắp tới

Ông Zelensky trước đó thông báo đã có "cuộc điện đàm tuyệt vời" với Tổng thống đắc cử Mỹ. Tổng thống Ukraine chúc mừng đảng Cộng hòa về "chiến thắng to lớn" của ông Trump, nói rằng hai bên đồng ý "duy trì đối thoại chặt chẽ và thúc đẩy hợp tác". Tuy nhiên, ông không đề cập đến cuộc nói chuyện với Musk

Nhóm cố vấn của Tổng thống đắc cử Trump từ chối xác nhận sự có mặt của Elon Musk trong cuộc gọi, nói rằng họ sẽ không thảo luận về các cuộc đối thoại riêng tư

Axios trích dẫn hai nguồn tin cho biết cuộc điện đàm kéo dài khoảng 25 phút và nội dung đối thoại khiến Tổng thống Zelensky "phần nào yên tâm". Tuy nhiên, trang tin này không đưa ra thông tin cụ thể nào

Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố có thể chấm dứt xung đột ở Ukraine trong 24 giờ và chỉ trích viện trợ của Washington cho Kiev

Mỹ là nước ủng hộ quân sự nhiều nhất cho Ukraine. Nhiều quan chức Ukraine lo lắng rằng Trump sẽ không đưa ra mức hỗ trợ như trước đây hoặc ông có thể ủng hộ giải pháp hòa bình mang đến nhiều lợi ích cho Nga hơn

Tổng thống Zelensky thăm nhà máy đạn dược quân đội Scranton ở Pennsylvania, Mỹ, ngày 22/9​

Tổng thống Zelensky hôm 7/11 khẳng định châu Âu đưa ra những nhượng bộ với Điện Kremlin để ngăn chặn cuộc xung đột là "không thể chấp nhận được", sau khi Moskva yêu cầu phương Tây tham gia đàm phán trực tiếp về việc chấm dứt giao tranh

Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng ngày ca ngợi Trump là người "dũng cảm" vì cách ông vươn lên mạnh mẽ sau vụ ám sát tại một cuộc vận động tranh cử hồi tháng 7, đồng thời cho biết "sẵn sàng" tổ chức các cuộc thảo luận với Tổng thống đắc cử Mỹ

 

[LOBBY.VN]

Elon Musk đầu tư vào chính trị​

Musk mạnh tay chi tiền hỗ trợ ông Trump đắc cử và được chọn làm lãnh đạo DOGE, nhưng phải chịu tổn thất với chính công việc kinh doanh của ông

Tỷ phú kiêm ông chủ Tesla Elon Musk ngày 20/5 cho hay ông dự định cắt giảm đầu tư cho hoạt động chính trị trong tương lai, sau khi đã chi rất nhiều tiền để hỗ trợ Tổng thống Donald Trump tái đắc cử và trở thành một trong những nhà tài trợ chính trị hàng đầu của đảng Cộng hòa

"Tôi nghĩ mình đã làm đủ rồi", người đàn ông giàu nhất thế giới nói trong cuộc phỏng vấn tại Diễn đàn Kinh tế Qatar

Tỷ phú Musk đến nay đã chi hơn 290 triệu USD để ủng hộ ông Trump và các ứng viên đảng Cộng hòa khác trong cuộc bầu cử tháng 11/2024. Vào đêm bầu cử năm ngoái, khi bay tới Mar-a-Lago, ông tuyên bố sẽ đóng vai trò lớn trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026

Ông báo hiệu với nhóm cố vấn của ông Trump rằng muốn góp 100 triệu USD cho những nhóm ủng hộ Tổng thống trước bầu cử giữa kỳ, nơi sẽ quyết định đảng Cộng hòa có giữ được thế đa số tại lưỡng viện quốc hội hay không

Musk tháng trước rót khoảng 25 triệu USD để hậu thuẫn Brad Schimel, ứng viên bảo thủ, chạy đua cho ghế thẩm phán tại Tòa án Tối cao bang Wisconsin, biến đây trở thành cuộc đua tư pháp tốn kém nhất trong lịch sử Mỹ. Tuy nhiên, Schimel đã thua cuộc và Musk từ đó vắng bóng khỏi ánh đèn sân khấu chính trị

Ông Elon Musk phát biểu tại nhà thi đấu Capital One Arena ở thủ đô Washington ngày 20/1​

Sau khi nhậm chức hồi tháng 1, Tổng thống Mỹ đã bổ nhiệm Musk làm lãnh đạo Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE), cơ quan chịu trách nhiệm thúc đẩy nỗ lực tinh gọn chính phủ. Trong những tháng đầu nhiệm kỳ của chính phủ mới, Musk luôn xuất hiện bên cạnh ông Trump tại Nhà Trắng. Tuy nhiên, ông Trump gần đây nói rằng vai trò của Musk cần giảm bớt

Tỷ phú Mỹ nói rằng ông dự kiến ở Washington "vài ngày mỗi tuần" sau khi thông báo dừng vai trò cố vấn chính phủ để tập trung cho công việc kinh doanh. Song một người am hiểu vấn đề cho hay các chuyến thăm của ông Musk tới Washington có thể sẽ không thường xuyên như vậy

Musk, ông chủ công ty quản lý mạng xã hội X, gần đây ít đề cập tới ông Trump hơn và cũng đăng ít bài viết hơn. Trong tháng 3, ông đăng trung bình 103 bài mỗi ngày, nhưng con số này giảm còn 52 bài trong tháng 4. Phần lớn bài viết của Musk giờ tập trung vào các công ty của ông như Tesla, SpaceX và xAI, thay vì để ủng hộ và ca ngợi Tổng thống Trump

Phân tích của Politico chỉ ra ông Trump cũng không còn nhắc tới Musk trong các bài đăng trên mạng xã hội Truth Social trong hơn một tháng qua

Tuy nhiên, giới quan sát cho hay Musk vẫn nằm trong quỹ đạo thân cận của Tổng thống. Ngày 13/5, tỷ phú này đã góp mặt tại hội nghị thượng đỉnh của ông Trump với các quan chức Arab Saudi, khi Tổng thống Mỹ công du Trung Đông. Trong chuyến thăm, Musk thông báo công ty Starlink của mình đã đạt thỏa thuận triển khai dịch vụ ở quốc gia vùng Vịnh này

"Rõ ràng những thỏa thuận kiểu đó sẽ khó đạt được nếu không có mối quan hệ gần gũi giữa ông Musk và Tổng thống Mỹ. Ngay cả khi hai người không còn thấy ở cạnh nhau trong các bức ảnh chụp Phòng Bầu dục, ông Musk vẫn đang gặt hái lợi ích khi trở thành bạn của ông Trump", Sara Pequeno, nhà bình luận của USA Today, cho hay

SpaceX cũng có khả năng thu về hàng tỷ USD trong các hợp đồng với chính phủ Mỹ dưới thời ông Trump. Công ty này đã trở thành nhà cung cấp thiết yếu cho Cơ quan Hàng không Vũ trụ Quốc gia Mỹ và ngày càng tăng cường hợp tác với Lầu Năm Góc

Musk được cho là đã tận dụng vai trò ở chính phủ để thúc đẩy phân bổ lại ngân sách liên bang và đề bạt những vị trí có thể hỗ trợ cho tham vọng đưa người lên sao Hỏa của ông. Trong bài phát biểu trước quốc hội Mỹ hồi tháng 3, Tổng thống Trump cam kết sẽ "cắm cờ Mỹ trên sao Hỏa và thậm chí xa hơn nữa"

Boring Company, doanh nghiệp khác của Musk, đang đàm phán với tập đoàn đường sắt quốc gia Mỹ Amtrak để tiếp quản xây dựng dự án Đường hầm Fredrick Douglass. Việc ông Trump quảng bá ôtô Tesla tại Nhà Trắng hồi tháng 3 cũng là một món quà mà Tổng thống Mỹ dành cho Musk, nhà tài trợ hàng đầu của ông trong chiến dịch tranh cử

Bên cạnh các giao dịch kinh doanh mới, ông Musk cũng đang dần thoát khỏi các cáo buộc phân biệt đối xử tại một số công ty riêng. Nhiều cuộc điều tra chống lại các công ty của Musk đã bị hủy, trong khi một số cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm điều tra doanh nghiệp đã bị DOGE cắt giảm ngân sách và nhân lực

Tổng thống Donald Trump và tỷ phú Elon Musk đứng bên chiếc xe Tesla Model S tại sự kiện ở Nhà Trắng ngày 11/3​

Tuy nhiên, Musk cũng phải hứng chịu một số tổn thất khi tập trung cho chính trị. Tỷ lệ ủng hộ của ông đã giảm đáng kể theo cuộc khảo sát gần đây của NBC, với 51% người Mỹ có nhận xét tiêu cực về ông và 39% tích cực. Các cuộc thăm dò trước vào tháng 11/2021 và 11/2024 cho thấy tỷ lệ nhận xét tiêu cực về ông lần lượt là 21% và 42%

Cái nhìn tiêu cực này được cho liên quan tới nỗ lực cắt giảm chính phủ của Musk và DOGE. Ông đã tìm cách giải tán các cơ quan như USAID, đài NPR, chỉ trích các thẩm phán liên bang, thúc đẩy chiến dịch quy mô lớn trục xuất người nhập cư không giấy tờ

Tỷ phú Mỹ được cho là có quan hệ không dễ chịu với một số thành viên chính phủ. Ông từng tranh cãi gay gắt với Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, cũng như xung đột với một số thành viên nội các như Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy

Cùng với nỗi bất bình về Musk trong công chúng Mỹ, công ty Tesla của ông đã chứng kiến doanh số sụt giảm mạnh. Tháng trước, Tesla báo cáo mức giảm 13% lượng bàn giao xe trong quý đầu tiên và mức giảm 71% lợi nhuận quý I

Sụt giảm doanh thu đã dẫn tới xung đột trong chính công ty của ông. Tháng trước, một nhóm nhân viên Tesla đã công bố thư ngỏ kêu gọi cách chức Musk, lưu ý rằng "thiệt hại gây ra vì thương hiệu cá nhân của Elon Musk là không thể khôi phục"

Matthew LaBrot, giám đốc từng làm việc tại Tesla hơn 5 năm, cho biết ông bị sa thải vì bức thư, trong khi một tài khoản X được cho là liên quan tới nỗ lực này cũng đã bị khóa

Sau khi lợi nhuận của Tesla giảm mạnh, ông Musk nói với các nhà phân tích Phố Wall rằng ông dự định dành ít thời gian hơn cho chính trị để tập trung cho hoạt động kinh doanh

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, Musk cho rằng tổn hại doanh thu của Tesla là do giới truyền thông. "Tôi rút ra được một điều rằng truyền thông làm rất tốt trong việc khiến mọi người tin vào những điều không đúng sự thật", ông nói

Khi được hỏi tại sự kiện ở Qatar rằng liệu ông có tiếp tục làm CEO của Tesla trong 5 năm tới hay không, Musk khẳng định có, thêm rằng "nếu không, tôi sẽ chết"

 

[LOBBY.VN]

Elon Musk khẳng định AI và robot sẽ khiến tiền bạc trở nên vô nghĩa​

Tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ - Ả Rập Saudi, Elon Musk tuyên bố tương lai do AI và robot dẫn dắt sẽ khiến tiền, việc làm và đói nghèo không còn tồn tại

Tại diễn đàn, nơi CEO Nvidia Jensen Huang cũng tham dự, Elon Musk đã phác họa một viễn cảnh tương lai cực kỳ táo bạo: tiền sẽ ngừng tồn tại khi trí tuệ nhân tạo (AI) và robot đạt đến mức phát triển đủ mạnh. Musk cho rằng trong một thế giới mà AI có thể làm mọi thứ, khái niệm tiền tệ sẽ “không còn liên quan”, dù vẫn còn các giới hạn vật lý như điện năng hay vật chất

Ông liên hệ viễn cảnh này với vũ trụ khoa học viễn tưởng trong Culture series của nhà văn Iain Banks, bộ truyện mô tả một xã hội hậu khan hiếm, nơi con người không còn phải làm việc và mọi nhu cầu đều được đáp ứng. Theo Musk, đây là mô tả gần nhất về một tương lai tích cực mà AI có thể mang lại

Khi công nghệ tự động hóa đạt tốc độ đủ lớn, Musk tin việc làm sẽ trở thành một lựa chọn, giống như thú vui trồng rau trong vườn dù siêu thị luôn rẻ và tiện hơn. “Công việc sẽ giống như thể thao hay trò chơi điện tử”, ông nói. “Bạn làm vì thích, không phải vì cần”

Những tháng gần đây, Musk liên tục nhắc đến một xã hội không còn nghèo đói nhờ AI và robot. Tại cuộc họp cổ đông Tesla tháng trước, ông nói chỉ có một con đường duy nhất để chấm dứt nghèo đói và nâng cao chất lượng y tế cho toàn nhân loại: robot hình người Optimus của Tesla

Theo tỷ phú giàu nhất thế giới, khi AI và robot đảm nhiệm toàn bộ lao động, chính phủ sẽ phải phân phối thu nhập phổ quát, không chỉ là Universal Basic Income mà là Universal High Income - mức thu nhập đủ cao để “bất kỳ ai cũng có bất kỳ sản phẩm hoặc dịch vụ nào họ muốn”

Musk thừa nhận con đường dẫn đến tương lai này sẽ không dễ dàng: “Sẽ có nhiều sang chấn và gián đoạn trên đường đi”, ông cảnh báo trong buổi trò chuyện vào tháng 10

 

[LOBBY.VN]

Nền kinh tế Elon Musk​

Elon Musk cùng lúc đặt cược vào nhiều tầng hạ tầng của tương lai, từ mặt đất lên quỹ đạo, từ xe điện đến trí tuệ nhân tạo, từ mạng xã hội đến chip cấy trong não người

​

Có những doanh nhân xây dựng một công ty lớn. Có những người đi xa hơn, tạo ra một ngành công nghiệp mới. Elon Musk thuộc nhóm hiếm hoi hơn: Một cá nhân cùng lúc đặt cược vào nhiều tầng hạ tầng của tương lai, từ mặt đất lên quỹ đạo, từ xe điện đến trí tuệ nhân tạo, từ mạng xã hội đến chip cấy trong não người

Trong hơn ba thập kỷ, người đàn ông thường được truyền thông ví như “Iron Man ngoài đời thực” đã đi qua một hành trình rất khác thường. Ông bắt đầu bằng vài trăm USD kiếm được từ việc bán mã nguồn một trò chơi điện tử khi còn nhỏ. Sau đó là các thương vụ phần mềm, thanh toán điện tử. Rồi đến những canh bạc lớn hơn: Tên lửa, xe điện, năng lượng mặt trời, internet vệ tinh, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, robot hình người, đường hầm ngầm và giao diện não - máy tính

Ngày nay, khi nhắc tới Elon Musk, câu chuyện không chỉ còn là khối tài sản cá nhân. Câu hỏi lớn hơn là: Một người có thể kiểm soát bao nhiêu lớp hạ tầng của thế giới tương lai?

Từ 500 USD đầu tiên đến những thương vụ triệu USD

Elon Musk sinh năm 1971 tại Pretoria, Nam Phi. Thành công thương mại đầu tiên đến với ông từ rất sớm. Năm 12 tuổi, Musk bán mã nguồn trò chơi điện tử Blastar cho một tạp chí máy tính, thu về khoảng 500 USD. Đó là khoản tiền nhỏ nếu đặt cạnh khối tài sản khổng lồ sau này, nhưng lại là điểm khởi đầu cho một mô-típ lặp đi lặp lại trong sự nghiệp Musk: Tự học, tự viết phần mềm, bán ý tưởng và dùng tiền kiếm được để bước vào canh bạc lớn hơn

Năm 1995, Elon Musk cùng em trai Kimbal Musk thành lập Zip2, một công ty xuất bản trực tuyến và danh bạ doanh nghiệp. Zip2 giúp các tờ báo đưa danh sách doanh nghiệp địa phương và bản đồ lên môi trường trực tuyến. Ở giai đoạn đó, internet vẫn là vùng đất mới, còn việc số hóa thông tin địa phương là một ý tưởng còn xa lạ với nhiều doanh nghiệp truyền thống

Năm 1999, Zip2 được bán với giá hơn 300 triệu USD. Elon Musk thu về khoảng 22 triệu USD từ thương vụ này. Thay vì dừng lại ở vị thế một triệu phú công nghệ trẻ tuổi, ông tiếp tục dồn tiền vào X.com, startup ngân hàng trực tuyến. X.com sau này trở thành một phần của PayPal. Đến năm 2002, PayPal được eBay mua lại với giá 1,5 tỷ USD, giúp Musk thu về khoảng 176 triệu USD

Chính khoản tiền này đã trở thành “nhiên liệu” cho giai đoạn táo bạo nhất trong sự nghiệp của ông

SpaceX: Canh bạc tưởng như không có cửa thắng

Năm 2002, Elon Musk thành lập SpaceX và đầu tư khoảng 100 triệu USD tiền cá nhân vào công ty. Ông vừa giữ vai trò CEO, vừa là kỹ sư trưởng. Ở thời điểm đó, việc một doanh nhân công nghệ tư nhân bước vào ngành hàng không vũ trụ là điều gần như phi lý. Đây là lĩnh vực vốn bị thống trị bởi các cơ quan chính phủ và các nhà thầu lâu đời, nơi rào cản kỹ thuật, vốn và pháp lý đều cực cao

Musk từng tin rằng SpaceX có chưa đến 10% cơ hội thành công. Ông cũng từng cảnh báo bạn bè và nhà đầu tư rằng thất bại mới là kịch bản có khả năng xảy ra nhất. Nhưng hơn hai thập kỷ sau, SpaceX đã trở thành một trong những công ty quan trọng nhất trong đế chế Musk

SpaceX không chỉ chế tạo tên lửa. Công ty này theo đuổi tên lửa tái sử dụng, vận chuyển hàng hóa và phi hành gia, phát triển Starship, đồng thời sở hữu Starlink, mạng internet vệ tinh đang phủ sóng toàn cầu. Nếu tên lửa là cánh cửa đưa SpaceX vào không gian, Starlink mới là mảng biến không gian thành một mô hình kinh doanh hàng ngày

​

Trong hồ sơ tài chính được công bố, Starlink tạo ra 4,4 tỷ USD lợi nhuận hoạt động trong năm 2025. Đây là một con số quan trọng, bởi nó cho thấy SpaceX không chỉ bán giấc mơ sao Hỏa hay tương lai ngoài quỹ đạo. Công ty đã có một tài sản tạo dòng tiền thực tế: một mạng internet vệ tinh phục vụ hộ gia đình, doanh nghiệp, tàu biển, máy bay, chính phủ và cả các khu vực khó tiếp cận hạ tầng mặt đất

Màn chào sàn Nasdaq của SpaceX được ghi nhận là thương vụ IPO giá trị nhất lịch sử, định giá công ty ở mức khoảng 1.750 tỷ USD. Chỉ sau vài ngày giao dịch, vốn hóa thị trường của công ty vượt mốc 2.000 tỷ USD và đạt 2.430 tỷ USD vào cuối tuần trước. Với cột mốc này, SpaceX không chỉ là công ty không gian tư nhân lớn nhất thế giới, mà còn trở thành bệ phóng tài sản quan trọng nhất của Musk trong cuộc đua trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên

Tuy vậy, phía sau mức định giá khổng lồ vẫn là những tranh luận lớn. SpaceX báo lỗ hoạt động tổng cộng 2,6 tỷ USD. Những người ủng hộ cho rằng mức định giá phản ánh vị thế dẫn đầu trong công nghệ không gian, truyền thông vệ tinh và trí tuệ nhân tạo. Ngược lại, các nhà phê bình cho rằng phần lớn giá trị của SpaceX đang được xây trên các mục tiêu dài hạn, từ trung tâm dữ liệu ngoài quỹ đạo đến tham vọng đưa con người định cư trên sao Hỏa

Tesla: Từ xe điện đến công ty AI có bánh xe

Nếu SpaceX là giấc mơ rời Trái Đất, Tesla là canh bạc của Musk trên chính mặt đất

Năm 2004, Elon Musk gia nhập Tesla, khi đó vẫn là một công ty xe điện mới thành lập. Ông đầu tư khoảng 80 triệu USD vào doanh nghiệp này và đến năm 2008 chính thức trở thành CEO. Tesla lên sàn chứng khoán năm 2010, sau đó gia nhập nhóm các công ty có vốn hóa trên 1.000 tỷ USD. Hiện vốn hóa thị trường của hãng đạt khoảng 1.500 tỷ USD

Tesla là công ty đưa Musk trở thành biểu tượng đại chúng. Trong nhiều năm, Tesla không chỉ bán xe điện. Hãng bán một hình dung mới về ô tô: Sạch hơn, nhanh hơn, thông minh hơn và gắn với phần mềm nhiều hơn cơ khí truyền thống. Dưới thời Musk, một công ty từng có quy mô khiêm tốn đã vươn lên thành một trong những hãng xe có giá trị nhất thế giới

Nhưng Tesla cũng không còn ở thời kỳ một mình một đường. Năm 2024, hãng đánh mất vị trí nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới xét theo doanh số vào tay BYD của Trung Quốc. Cạnh tranh trong ngành xe điện ngày càng khốc liệt, trong khi hoạt động giao xe của Tesla từng chịu tác động từ các cuộc tẩy chay liên quan đến hoạt động chính trị của Musk, dù doanh số sau đó phục hồi phần nào

Điều đáng chú ý là Musk nhiều lần nhấn mạnh tương lai dài hạn của Tesla không nằm ở việc bán ô tô. Ông muốn thị trường nhìn Tesla như một công ty AI, với công nghệ lái xe tự động, robotaxi tự hành, pin, lưu trữ năng lượng và robot hình người Optimus. Theo Musk, Optimus trong tương lai có thể được sử dụng trong gia đình và môi trường làm việc

Vì vậy, Tesla ngày nay được kể bằng hai câu chuyện song song. Một bên là hãng xe điện đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Bên còn lại là một công ty công nghệ đang cố chứng minh rằng dữ liệu, phần mềm tự lái và robot mới là giá trị thật sự

xAI và X: Mảnh ghép dữ liệu trong cuộc đua AI

Trong đế chế Musk, trí tuệ nhân tạo là mặt trận mới nhưng không tách rời các phần còn lại. xAI được thành lập để bước vào cuộc đua AI tạo sinh, nơi những cái tên như OpenAI, Google, Anthropic và Meta đang cạnh tranh gay gắt. Nhưng khác với nhiều startup AI khác, xAI nằm trong một hệ sinh thái có sẵn mạng xã hội, dữ liệu, phần cứng, xe điện, robot và hạ tầng không gian

Mạng xã hội X, tức Twitter cũ, là một tài sản đặc biệt trong hệ sinh thái đó. X tạo ra dòng dữ liệu thời gian thực khổng lồ từ các cuộc thảo luận xã hội, chính trị, tài chính, công nghệ và văn hóa. Khi X được đặt cạnh xAI, Musk có trong tay một kênh phân phối, một kho dữ liệu và một nền tảng thử nghiệm sản phẩm AI

Tuy vậy, AI cũng là một trong những mảng tốn kém nhất. xAI ghi nhận khoản lỗ hoạt động 6,4 tỷ USD trong năm ngoái. Con số này cho thấy cuộc đua AI không chỉ cần ý tưởng, mà cần vốn khổng lồ cho chip, trung tâm dữ liệu, nhân sự và mô hình huấn luyện

Với Musk, xAI không đơn giản là một công ty chatbot. Nó là lớp trí tuệ có thể kết nối ngược lại với Tesla, SpaceX, X và các dự án robot trong tương lai. Nếu Tesla là cơ thể bằng kim loại và bánh xe, xAI có thể trở thành bộ não phần mềm cho nhiều tham vọng khác

Neuralink: Khi công nghệ đi vào não người

Neuralink là mảnh ghép táo bạo và nhạy cảm nhất trong đế chế Elon Musk. Công ty giao diện não - máy tính này được Musk đồng sáng lập vào năm 2016, với mục tiêu phát triển công nghệ cho phép kết nối trực tiếp hệ thần kinh của con người với máy tính

Ở giai đoạn đầu, Neuralink hướng tới các ứng dụng y tế: hỗ trợ những người bị chấn thương tủy sống, mắc ALS hoặc các bệnh lý thần kinh nghiêm trọng khôi phục khả năng giao tiếp và vận động. Công ty đã triển khai các thử nghiệm lâm sàng và công bố nhiều ca cấy ghép não thành công trong những năm gần đây

Nhưng về dài hạn, tham vọng của Neuralink còn lớn hơn nhiều. Musk từng nhiều lần nói về viễn cảnh con người cần tìm cách bắt kịp tốc độ phát triển của AI. Nếu AI ngày càng mạnh, giao diện não - máy tính có thể trở thành cách để con người tương tác trực tiếp hơn với máy móc, vượt qua giới hạn của bàn phím, màn hình hay giọng nói

Chính vì vậy, Neuralink là nơi hy vọng và tranh cãi cùng tồn tại. Với người ủng hộ, đây có thể là công nghệ thay đổi cuộc sống của người khuyết tật. Với người hoài nghi, đây là bước đi chạm vào một trong những ranh giới nhạy cảm nhất: đưa công nghệ vào bên trong cơ thể và não bộ con người

The Boring Company: Đường hầm cho đô thị tương lai

Không phải mọi mảnh ghép trong đế chế Musk đều ở trên trời hay trong não người. The Boring Company đi theo chiều ngược lại: đào xuống lòng đất

Công ty này phát triển các đường hầm và hệ thống vận tải ngầm, nổi tiếng nhất với Vegas Loop, mạng lưới đường hầm bên dưới Las Vegas sử dụng xe Tesla để chở hành khách giữa các địa điểm. Tuyến đầu tiên được đưa vào hoạt động gần Trung tâm Hội nghị Las Vegas năm 2021

Ý tưởng của Musk rất đơn giản theo kiểu đặc trưng của ông: nếu giao thông trên mặt đất quá tắc, hãy tạo thêm không gian ở bên dưới. The Boring Company cho rằng công nghệ đào hầm của họ có thể giúp giảm ùn tắc và hạ chi phí các dự án vận tải ngầm

Tuy nhiên, đây cũng là mảng cho thấy khoảng cách giữa tầm nhìn và thực tế triển khai. Công ty công bố kế hoạch phát triển các dự án tại nhiều thành phố, bao gồm Dubai và Nashville, nhưng cũng vấp phải không ít chỉ trích. Các cơ quan quản lý và nhiều tổ chức bày tỏ lo ngại về môi trường và an toàn, trong khi nhiều phần của mạng lưới dự kiến tại Las Vegas vẫn đang trong quá trình xây dựng

Một hệ sinh thái, không chỉ một danh mục đầu tư

Điểm đặc biệt nhất trong đế chế Musk không phải là ông sở hữu nhiều công ty. Điều đáng chú ý hơn là các công ty đó ngày càng có xu hướng kết nối với nhau

Tesla cần AI cho xe tự lái và robot. xAI cần dữ liệu, hạ tầng tính toán và kênh phân phối. X tạo ra dữ liệu xã hội thời gian thực. SpaceX có tên lửa, vệ tinh và Starlink. Neuralink cần phần mềm, phần cứng và trí tuệ nhân tạo. The Boring Company dùng chính xe Tesla trong các đường hầm. SolarCity, công ty năng lượng mặt trời Musk từng tham gia thành lập cùng hai người anh em họ Lyndon và Peter Rive, sau này được Tesla mua lại, bổ sung thêm mảnh ghép năng lượng vào hệ sinh thái

Khi đặt cạnh nhau, các mảng này tạo thành một logic rộng hơn: Musk không chỉ muốn làm xe, tên lửa, AI hay mạng xã hội. Ông muốn kiểm soát nhiều lớp của tương lai, từ phương tiện di chuyển, nguồn năng lượng, hạ tầng kết nối, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo cho đến cách con người tương tác với máy móc

Đó là lý do đế chế Musk vừa hấp dẫn, vừa gây tranh cãi. Nó hấp dẫn vì được xây trên những thị trường khổng lồ và những ý tưởng đủ lớn để thay đổi thế giới. Nhưng nó gây tranh cãi vì phụ thuộc quá nhiều vào một cá nhân, vào niềm tin của thị trường và vào các mục tiêu dài hạn chưa chắc thành hiện thực

Có thể nhìn Elon Musk như một doanh nhân, một kỹ sư, một nhà đầu tư mạo hiểm, một nhân vật truyền thông hoặc một người luôn biết cách đẩy câu chuyện kinh doanh tới cực hạn. Nhưng dù nhìn từ góc nào, đế chế của ông hiện đã vượt xa khuôn khổ một tập hợp công ty công nghệ

Nó là một mạng lưới trải từ mặt đất lên quỹ đạo, từ ô tô đến vệ tinh, từ mạng xã hội đến AI, từ đường hầm ngầm đến chip cấy trong não người

Và vì vậy, câu hỏi lớn nhất không chỉ là Elon Musk giàu đến mức nào. Câu hỏi lớn hơn là: khi một cá nhân nắm trong tay nhiều mảnh ghép của hạ tầng tương lai đến vậy, thế giới sẽ được hưởng lợi bao nhiêu và phải chấp nhận những rủi ro nào?